Resource guarding bij een golden retriever: van uithalen naar waarschuwen, naar rustig eten in vijf sessies

Een golden retriever die gromt, haar tanden toont en uithaalt naar haar eigen baasjes zodra iemand in de buurt van zijn eetkom komt. Het past niet bij het beeld dat veel mensen van het ras hebben, maar resource guarding bij honden komt bij elk ras voor. In deze casestudy lees je hoe we in vijf sessies van een gespannen hond aan de kom naar een hond gingen die rustig eet terwijl haar baasjes er vlak naast zitten.

De beginsituatie: een hond die zijn kom bewaakt

De eigenaars belden mij omdat hun golden retriever al jaren haar eten bewaakte, zowel de kom als snoepjes. Kwam iemand te dichtbij of wilde iemand iets wegnemen, dan volgde een vast patroon: verstijven, de lip omhoog, tanden bloot, grommen. Op verschillende momenten had zij ook effectief uitgehaald naar de eigenaars zelf.

Dat laatste maakt een dossier ernstig. Een hond die waarschuwt, communiceert nog. Een hond die al heeft uitgehaald, heeft geleerd dat uithalen werkt. Bovendien waren de eigenaars zelf gespannen geworden rond etenstijd, en die spanning voelt een hond feilloos aan.

Wat is resource guarding?

Resource guarding betekent dat een hond iets waardevols bewaakt tegen wie in de buurt komt: eten, een kom, een kluif, speelgoed of een ligplaats. De eerste signalen zijn subtiel. De hond eet sneller, houdt zijn kop boven de kom, verstijft of kijkt vanuit zijn ooghoeken. Wie die signalen mist, krijgt later de duidelijke versie: grommen, tanden tonen en happen.

De eerste afspraak: voorlopig geen eten meer uit de kom

Vanaf de eerste sessie gold er thuis een duidelijke regel: de eerste twee weken krijgt de hond haar eten niet meer uit de kom. De kom zorgde voor te veel spanning, bij de hond en bij de eigenaars zelf. Die combinatie werkt niet.

In de plaats daarvan kreeg zij haar eigen voer uit de hand, verdeeld over korte oefenmomenten doorheen de dag: basiscommando’s en mentale stimulatie. Wat goed gaat, wordt beloond. Wanneer het minder goed gaat nemen we een pauze, later oefenen we tot het wel lukt, zodat er opnieuw beloond kan worden.

Waarom eigen voer en geen snoepjes?

Snoepjes zijn een makkelijke manier om snel resultaat te krijgen, maar ze hebben nadelen.

• De hond gaat voor het snoepje werken, niet voor jou. Hij legt snel de link tussen werken en snoep, en verkiest dat snoep dan boven zijn gewone eten.
• Het is niet altijd gezond. Veel oefenen betekent veel snoepjes, en daarbovenop komt nog de gewone maaltijd. Zo krijg je op termijn een hond met overgewicht.
• Zijn eigen voer is waardevol genoeg. Het is wat hij nodig heeft, en hij wil er graag voor werken.

Het belangrijkste is wat de hond hieruit leert: jij bent degene die beslist wanneer het eten komt. zij werkt dus rechtstreeks voor jou, en haar eten is het pluspunt. Net dat inzicht is de basis om resource guarding aan te pakken.

Sessie 1: kijken, lezen en de touwtjes in handen nemen

De eerste sessie begon met observeren. Wat doet de hond precies, op welk moment, en wat zegt haar lichaamstaal? Al snel was duidelijk dat alles rond de kom & eten draaide. Werd zij van de kom weggehaald, dan schoot zij in de stress: lip omhoog, tanden bloot.

Ik heb die eerste sessie zelf de leiding genomen. Ik hield de kom vast en bepaalde wanneer zij at en wanneer de kom even wegging. Belangrijk daarbij: de kom kwam altijd terug. Weg was nooit definitief weg.

Sessie 2: de kom terug op de grond

In de tweede sessie herhaalden we dat, en daarna ging de kom opnieuw op de grond. De hond was aangelijnd en zat netjes bij de kom. Af en toe zagen we spanning opkomen. Telkens brachten we die eerst weer omlaag voor we verdergingen. zij mocht eten enkel wanneer de stress weer gedaald was, en daarna vroegen we hem om te stoppen en terug naar ons te komen.

Sessie 3: het keerpunt

In sessie drie wandelden we met de hond aan de lijn voorbij de kom, zonder er aandacht aan te geven. De kom mocht geen stresssignaal meer zijn. Af en toe mocht zij eten. Bij mij ging dat goed.

Toen de eigenaars het zelf probeerden als training later die week, kwam er een ernstig stressmoment. Bij de kleinste aanraking bevroor de hond volledig, met de tanden bloot. De boodschap was glashelder: blijf van mij af, deze kom is van mij.

Dat moment was de belangrijkste les van het hele traject. Wat bij mij lukte, lukte nog niet bij de eigenares met wie hij elke dag samenleeft. Bij de eigenaar was dit niet zo extreem. En zolang de kom het middelpunt van elke oefening bleef, bleef ze ook het belangrijkste voorwerp in haar leven. Er was een andere aanpak nodig: de kom moest minder belangrijk worden.

Sessie 4: de kom minder belangrijk maken

De vierde sessie pakten we het anders aan, in kleine stappen.

1. Eerst afstand. We gingen op stoelen zitten, ver genoeg van de lege kom zodat de hond ontspannen bleef.
2. Een paar brokjes in de kom. Bewust weinig. De kom is meteen leeg, dus er is geen tijd en geen reden om ze te bewaken.
3. Brokjes weg van de kom. Daarna gooiden we een brokje van haar eigen voer een paar meter verder. De hond liet de kom achter om het te gaan halen.
4. Opnieuw vullen. Terwijl hij weg was, kwamen er weer een paar brokjes in de kom.
5. Stap voor stap dichter. Dat herhaalden we tot we met drie personen op enkele centimeters rond de kom zaten.

Het resultaat verraste zelfs de eigenaars. De hond kwam rustig tussen ons in staan, at haar brokjes op en wachtte daarna af wat er zou volgen. Geen bevriezen, geen schrokken, geen kop boven de kom. De focus lag niet meer op de kom, maar op het spel eromheen.

Mensen bij de kom betekenden voortaan iets goeds: er komt iets bij, er gaat niets af.

De eigenaars oefenden dit een week lang elke dag. Hun verslag: geen enkel stresssignaal en geen enkele negatieve situatie meer.

Sessie 5: de eigenaars aan zet

De laatste sessie startte met dezelfde oefening, maar nu werkten de eigenaars alleen. Ik keek toe en observeerde enkel de hond. Er was geen enkele vorm van stress te zien. Dat is het echte doel van een traject: het moet werken als ik er niet bij ben.

Het ruilspel: loslaten is niet verliezen

Daarna leerden we de hond het ruilspel aan. Daarvoor gebruikte we twee exact dezelfde speeltjes. Geen beter en geen slechter speeltje, gewoon twee identieke.

1. Je speelt samen met het eerste speeltje. De hond moet het ervaren als een leuk spel, dus breng het ook zo.
2. Je vraagt “los”, hoogstens twee keer.
3. Zodra zij loslaat, gooi je het tweede speeltje weg. Het spel gaat meteen verder.

Zo leert de hond dat iets loslaten niet betekent dat zij het kwijt is. Loslaten doet het spel doorgaan.

En als zij niet loslaat? Dan stopt het spel onmiddellijk. De eigenaars lopen weg en negeren de hond volledig, ook als zij daarna komt aandringen om verder te spelen. Tien tot vijftien minuten later proberen ze het opnieuw. Zo blijft de controle altijd bij de eigenaar: afgeven laat het spel doorgaan, vasthouden maakt er een einde aan.

Dat is iets anders dan een hond die iets vastheeft dat zij echt niet mag hebben. Daar blijf je standvastig. Wie wegloopt zodra de hond gromt, leert haar dat grommen werkt. Maar je gaat haar ook niet achterna en je provoceert hem niet. Je zoekt een andere weg waardoor zij zelf loslaat.

Het duurde even voor zij het spel echt leuk vond. Dat is normaal bij iets nieuws, en er was geen stress, dus dat was prima.

Onder de tafel

Toen we het eerste speeltje loslieten, nam de hond het mee en ging zij ermee onder de tafel liggen. Dat is een duidelijk signaal: hier ben ik veilig, hier kan niemand eraan. Net dat willen we niet laten inslijten.

We gingen haar niet achterna en trokken haar er niet onderuit. We lokten haar met het tweede speeltje. Dat werkt een keer of twee, daarna heeft een hond door dat naar buiten komen betekent dat hij moet loslaten. Vanaf dan moet jij zelf interessanter zijn dan het speeltje dat zij al heeft: bewegen, spelen, plezier maken. Door er snel op in te spelen kreeg het verstoppen geen kans om een patroon te worden.

Zij kwam eronderuit, we vroegen “los”, ze liet los en het andere speeltje vloog weg. Na een paar herhalingen namen de eigenaars over, en ook bij hen ging het vlot.

Het resultaat: de basis ligt er

Na vijf sessies zien de eigenaars een heel andere hond rond eten en speelgoed. Zij eet rustig terwijl zij ernaast zitten, ze verlaat haar kom zonder spanning en zij laat een speeltje los op vraag.

Is het probleem daarmee opgelost? Nee. 
Een patroon dat zich jarenlang heeft gevormd, verdwijnt niet in een maand. Wat er wel is: een stevige basis en een duidelijk stappenplan waarmee de eigenaars zelf verder kunnen, zonder stress bij hen en zonder stress bij de hond. Het gevormde patroon is systematische en gecontroleerd afgebroken en een nieuw patroon wordt opgestart.

Resource guarding vraagt levenslang management. De eigenaars weten dat ze hier altijd rekening mee zullen houden, en dat is helemaal in orde. Het belangrijkste is dat ze ermee verder kunnen.

Dit traject toont hoe snel een hond kan omschakelen met de juiste begeleiding en eigenaars die er echt voor gaan. Ik wens hen nog heel veel succes.

Een terugval hoort erbij

Het stressmoment in sessie drie was een terugval, en die horen bij dit soort problemen. Ook later kan de hond nog eens terugvallen. Dat is geen mislukking. Het is de reden waarom we van levenslang management spreken.

Wat telt, is hoe je ermee omgaat.

• Val niet terug in oude gewoontes. Doe je dat wel, dan zit de hond heel snel weer in zijn oude patroon.
• Trek je niet terug. Wegvluchten van de situatie leert hen dat hun gedrag werkt.
• Ga er ook niet vol tegenin. Dat jaagt de stress alleen maar verder de hoogte in, Dominantie is hier geen optie.
• Begeleid hen terug naar iets positiefs. Rustig, met heel veel duidelijkheid, naar een oefening die ze wel aankan.

Eigenaars die dat weten, schrikken niet van een terugval. Ze herkennen de signalen en weten wat hen te doen staat.

Wat je hieruit kan meenemen

• Lees de vroege signalen. Verstijven, sneller eten en een kop die boven de kom blijft hangen komen altijd voor het grommen.
• Laat ze werken voor hun eigen voer. Uit de hand, tijdens oefeningen. Zo leren ze dat het eten van jou komt.
• Maak de kom minder belangrijk. Kleine porties, veel herhaling en een hond die leert dat mensen bij de kom iets toevoegen.
• Werk in kleine stappen. Afstand verklein je pas als de hond ontspannen blijft.
• Reken op een terugval. Hoe je ermee omgaat, bepaalt of het bij een moment blijft.
• Loslaten is niet verliezen. Het ruilspel met twee identieke speeltjes maakt dat voor een hond heel concreet.

Wanneer schakel je hulp in?

Heeft je hond al uitgehaald of gebeten, ben je bang of onzeker voor je eigen hond, of bewaakt hij meerdere dingen? Ga dan niet zelf experimenteren. De oefeningen uit deze casestudy zijn uitgevoerd onder begeleiding, met voortdurend lezen van de lichaamstaal en bijsturen waar nodig. Zeker de eerste sessies doe je niet na op eigen houtje.

Herken je dit gedrag bij jouw hond? Bekijk de aangeboden trainingen van DogWise
Puppy training , Puber training , volwassen training , training op maat
of lees meer op de blog.